Το “Il Grande Silenzio”, Revisionist Spaghetti Western film του 1968, με μουσική του μεγάλου Ennio Morricone, αναγνωρίζεται σήμερα ως το αριστούργημα του Sergio Corbucci.
Η ταινία έχει το
πιο παράξενο πρωταγωνιστικό δίδυμο που θα μπορούσαμε να συναντήσουμε σε Western: τους Jean Louis Trintignant και Klaus Kinski. Ένας ρομαντικός Γάλλος και ένας
παράφρων Γερμανός έρχονται αντιμέτωποι σε ένα ιταλικό Spaghetti Western... Λέγεται ότι ο Jean Louis Trintignant ζήτησε από τον Corbucci να έχει όσο το δυνατόν λιγότερους διαλόγους γίνεται και ο Corbucci τον έκανε εντελώς.. μουγγό. Στην πραγματικότητα, με το “Il Grande Silenzio” ο Corbucci απαντάει στο “A Fistful of Dollars” του Sergio Leone. Ως απάντηση στον λιγομίλητο Clint Eastwood (Man with No Name), ο Corbucci βάζει τον
πρωταγωνιστή του, τον “Silenzio”, να είναι εντελώς μουγγός. O Corbucci με την συγκεκριμένη
ταινία του σκόπευε να ανατρέψει όλα τα Spaghetti Western στερεότυπα που προήγαγε
ο Sergio Leone. Ο Leone παρουσιάζει τους Bounty Hunters ως «μετανοημένους καλούς», ενώ ο Corbucci τους παρουσιάζει ως σαδιστές δολοφόνους. Ο πρωταγωνιστής
του Corbucci δεν είναι ο κλασικός σκληροτράχηλος,
λιγομίλητος, μοναχικός cowboy, αλλά είναι μουγγός, βασανισμένος και ευαίσθητος. Επιπλέον,
ο πρωταγωνιστής δεν κρατάει revolver, αλλά semi-automatic Mauser C96, δηλαδή η ανωτερότητα του δεν έγκειται στο ταλέντο
του, αλλά στο ημιαυτόματο όπλο του, που η τεχνολογία του είναι ανώτερη από τα revolvers. Ακόμα, ενώ το “A Fistful of Dollars” ξεκινάει με ένα κείμενο που λέει
ότι «εκεί που η ζωή δεν έχει καθόλου αξία, ο θάνατος έχει λίγη», του Corbucci τελειώνει με ένα κείμενο που αναφέρεται στην εγκληματική
δράση των Bounty Hunters υπό τον μανδύα της νομιμότητας και στην
δημόσια κατακραυγή που ανάγκασε την Κυβέρνηση να τερματίσει την δράση τους. Η
ταινία προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων όταν κυκλοφόρησε και για την ερωτική σκηνή
ανάμεσα στον πρωταγωνιστή και μία μαύρη. Πρόκειται και για τη μόνη ρομαντική ερωτική
σκηνή που υπάρχει σε ταινία του Corbucci, του οποίου τα Western είναι γενικά πολύ πιο βίαια από τα υπόλοιπα Spaghetti Western.
Η μεγαλύτερη
ανατροπή των στερεοτύπων όμως έγκειται στο τοπίο του “Il Grande Silenzio”: αντί για ερήμους με βράχους και
κάκτους, εδώ έχουμε το απέραντο λευκό του χιονιού. Δεν είναι τυχαίο ότι το “Il Grande Silenzio” λογίζεται ως το κορυφαίο “Snow Western”, με αριστουργηματικό cinematography και φωτογραφία.
Αγαπημένη ταινία του Tarantino, στο The Hateful Eight (2015) δεν υπάρχει ούτε μία σκηνή
που να μην είναι εμπνευσμένη από αυτή. Ο Tarantino έβαλε το crew του να βλέπει συνέχεια το “Il Grande Silenzio” για να πετύχει το ίδιο cinematography, την ίδια φωτογραφία και την ίδια ακριβώς αίσθηση.
Η ταινία
βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα που έλαβαν χώρα στην Μεγάλη Χιονοθύελλα του
1899 στην Γιούτα. H ανομία και η παρανομία είχαν εκτροχιαστεί σε τέτοιο
βαθμό που οι κυβερνήτες αποφάσισαν να νομιμοποιήσουν τους κυνηγούς επικηρυγμένων
επί πληρωμή. Εμφανίστηκε έτσι το επάγγελμα του Bounty Hunter, δηλαδή πιστολέρο που κυνηγούσαν
καταζητούμενους από τις αρχές για να τους παραδώσουν «νεκρούς ή ζωντανούς» επί
πληρωμής. Αλλά πάντα προτιμούσαν να τους σκοτώσουν, δίχως να έχουν περάσει από δίκη,
και να παραδώσουν τα πτώματα τους για να παραλάβουν τις αμοιβές. Οι επικηρυγμένοι
για να σωθούν από το ανελέητο κυνηγητό που ξέσπασε εναντίον τους κρύφτηκαν στα
βουνά φτιάχνοντας κοινότητες. Στην Γιούτα του 1899 έγινε μία μεγάλη σφαγή μίας
τέτοιας κοινότητας και η κυβέρνηση αναγκάστηκε να δώσει αμνηστία και να
απαγορεύσει διά παντός το επάγγελμα του Bounty Hunter.
Όσον αφορά το περιεχόμενο
του “Il Grande Silenzio”, ο ίδιος ο Corbucci δήλωσε ότι πρόκειται για αλληγορία που αφορά τις
πολιτικές δολοφονίες των Che Guevara, Martin Luther King, Robert F. Kennedy και Malcolm X, κάποιοι εκ των οποίων
δολοφονήθηκαν καθώς γύριζε την ταινία.
Η ταινία δεν
έχει σχέση με τα υπόλοιπα διασκεδαστικά αλλά ρηχά Spaghetti Western του είδους, αφού καταπιάνεται φιλοσοφικά και
κοινωνιολογικά με την έννοια του νόμου. Οι στυγνοί δολοφόνοι Bounty Hunters εφαρμόζουν τον νόμο, είναι δηλαδή «νόμιμοι», ενώ οι
καταζητούμενοι που παλεύουν να επιβιώσουν και να σωθούν είναι οι εγκληματίες,
δηλαδή οι «παράνομοι», και η εν λόγω αντιστροφή είναι που δίνει τον σαρδόνιο θρίαμβο
του «νόμου» στο τέλος.
*By Philippos V. Philios.